Facebook icon
Twitter icon
LinkedIn icon

Energie: licht, voeding, warmte en transport

10 augustus 2015
de ananasboot

Energie, duurzaam bekeken vanuit vier hoeken.

RVO-Society werkte in 2010 een aantal duurzame projecten uit voor de eerste graad van het secundair onderwijs. De vier projecten - die resulteerden in vier workshops - richten zich op de kennis van het begrip energie, telkens vanuit een verschillende invalshoek: voeding, warmte, licht en transport.

Licht: De lichtreizigers
In 'De lichtreizigers' ontwerpen jongeren de verlichting in het huis van de toekomst. Voor de aanvang van de opdracht neemt het project de jongeren mee op ontdekkingstocht door de eeuwen heen. Welke technisch-maatschappelijke uitdagingen lagen aan de basis van de belangrijke verlichtingssystemen van onze geschiedenis? Dit ontdekken ze door voor de verschillende verlichtingssystemen het energieverbruik en de lichtopbrengst te meten. Ze maken een olielamp uit de oudheid, een gloeilamp uit de industriële revolutie en een moderne LED-zaklamp. Uiteindelijk voorzien ze het moderne en duurzame "zero-house" van een duurzame verlichting door gebruik te maken van daglicht en slimme verlichting. Het project De lichtreizigers is ook een mooie aanzet om de duurzaamheid van de verlichting in de school aan te kaarten. Dit project liep twee jaar als navorming aan leerkrachten maar wordt momenteel niet meer aangeboden.

Voeding: De Yoghurtdetective
De "yoghurtdetective" confronteert leerlingen met hun voedingsvoetafdruk. Na een analyse van een drinkyoghurt uit de winkel (de gebruikte grondstoffen, energie voor de bewaringstechnieken, voedingsmiddelen, afvalbeheer, ...), maken ze zelf een drinkyoghurt die beter scoort op deze zogenaamde duurzaamheidscriteria. Ook ontdekken ze in dit project de wetenschappelijke en technische achtergrond van het kaasmaken en gaan ze ook hier zelf aan de slag. Kaas maken kan immers heel eenvoudig zijn. De Yoghurtdetective geeft ook een educatieve meerwaarde aan schoolacties over duurzame voeding (sensibilisatie seizoensgebonden en lokale voeding, voedselafvalbeheer...) en past binnen de leerplannen biochemie bij het vak techniek.

Warmte: Kijk warmte/De Zonnedouche
Kijk! Warmte! geeft leerlingen via verschillende proefjes inzicht in warmte en energie, en leert hen bewuster omgaan met energie aan de hand van onderzoek van miniatuurhuisjes. De nieuwe inzichten moeten leiden tot het bewuster omgaan met energie in eigen klaslokaal. Bovendoen maken ze kennis met temperatuursensoren en de warmtecamera (of IR-camera) als meettoestel om warmte te "visualiseren".Dit project liep twee jaar als een workshop op beurzen.

Het was ook de aanleiding voor de navorming: 'De Zonnedouche. Leerlingen hebben al vaak thuis zonnepanelen op hun dak. En de meesten weten nu wel dat je met de energie uit de zon elektriciteit kan maken. Maar wat minder geweten is, is dat we ook de energie uit de zon kunnen halen om ons van warm water te voorzien. Ook hier in onze landen met een gematigd klimaat, via toepassingen zoals zonneboilers, heatpipes en warmtewisselaars. In het project "De zonnedouche" maken we kennis met enkele basisprincipes en technieken die ons toelaten om warmte uit de zon op te vangen, te verplaatsen en te bewaren. Met deze kennis maken we een eenvoudige zonnedouche en een miniatuur zonneboiler die we inbouwen in de maquette van het "Zero-house", het duurzame huis van de toekomst.

Transport: de ananasboot
Wat doe ik als ik een exotisch fruit (als een ananas) in mijn duurzame yoghurt wil gebruiken? Dan gebruik ik een duurzaam transportmiddel, namelijk de ananasboot. "De ananasboot" sluit zo goed aan op de yoghurtdetective en introduceert de eerste principes van het "Cradle to cradle" principe. Met de bedoeling om duurzaam om te gaan met materialen, ook in de klas bij het maken van technische realisaties, vb een ananasboot. De ananasboot is een ontwerp van een duurzame boot die gebruik maakt van de zon als energiebron. Gaandeweg leren de jongeren meer over zonnecellen, stroomkringen, schakelen van energiebronnen, en het begrip vermogen. Ervaringsgericht worden ze voorbereid op de principes van zinken en drijven die ze zullen leren in de fysica les.

www.rvo-society.be/projecten/energie-licht-voeding-warmte-en-transport

Auteur